Porady

Nietoperz, czyli niezastąpiony pomocnik ogrodnika

0,0 (0 opinii)
bardzo dobra!
dobra
średnia
nic specjalnego
słaba

Wiele osób uważa je za przerażające, a niektórzy zwyczajnie się ich boją – nietoperze, ze względu na nocną aktywność i różne opowieści grozy nie cieszą się powszechną sympatią. Nic dziwnego: jeśli ktoś się boi zwyczajnego gryzonia, to wizja latającej nad głową myszy może przyprawić go o dreszcze. A tak na prawdę, nietoperz jest fascynującym, absolutnie niegroźnym ssakiem, a w lesie i ogrodzie ważnym tępicielem szkodników.

Nietoperz – pracowity zjadacz owadów

Przez wszystkie letnie miesiące, noc w noc, nietoperze zjadają ogromne ilości komarów i innych latających owadów. W ciepłe wieczory po zmierzchu można obserwować niezwykłe akrobacje lotnicze tych małych ssaków. Przypisywane im demoniczne zdolności są tylko echem pradawnych historii. Absolutna większość gatunków nietoperzy odżywia się wyłącznie owadami, które łowią wprost w locie. Niektóre żyją na sposób wegetariański i jedzą tylko owoce, a nawet nektar kwiatów, zapylając je przy okazji (m.in. mango, kakaowiec, dzikie banany). Jedynie 3 gatunki z Ameryki Południowej (na około 1100) odżywiają się krwią ptaków i ssaków i pasują do opowieści o wampirach. Wszystkie występujące w Europie nietoperze są owadożerne.

Nietoperze są bardzo wymagające, jeśli chodzi o warunki życiowe. Potrzebują bardzo urozmaiconych terenów łowieckich z kwietnymi łąkami, żywopłotami, drzewami i zbiornikami wody. Drzewa i krzewy pełnią dla nietoperzy podwójną rolę: tworzą szlaki lotów, według których zwierzęta się orientują i stanowią osłonę w powrotnej drodze z polowania do kryjówki. Poza tym rodzime gatunki drzew i krzewów są zasiedlone przez liczne owady i drobne bezkręgowce – cenne pożywienie nietoperzy. Również nad wodą unoszą się roje owadów.

Nietoperze – zwierzęta o fascynującym sposobie orientacji w przestrzeni 

Jako nocni łowcy, nietoperze rozwinęły skomplikowany system orientacji echolokacyjnej. Swoje ofiary oraz przeszkody na drodze lokalizują przy pomocy słuchu. Wysyłają fale ultradźwiękowe i na podstawie echa akustycznego tworzą sobie obraz otoczenia. Okazuje się, że motyle nocne nauczyły się rozróżniać ultradźwięki i unikać ataku nietoperzy. Ale to nie koniec walki o przetrwanie: niektóre gatunki tych „latających myszy” potrafią przechytrzyć ćmę i kierować się słuchem biernym. Wyłączają na chwilę echolokację, która ich zdradza, i nasłuchują trzepotania skrzydeł nocnego motyla. Odbiór tak słabych dźwięków umożliwiają im bardzo duże uszy.

Mieszkanie dla nietoperza

W ciągu całego roku nietoperz potrzebuje wielu różnych kwater. Brak odpowiedniego schronienia może zagrozić przeżyciu całej populacji. Ponieważ na kilka miesięcy ustaje aktywność owadów, ten krytyczny czas nietoperze przeczekują w stanie hibernacji. Na zimowy sen wybierają, w zależności od gatunku, podziemne jaskinie, szyby albo dziuple w drzewach. Zwierzęta obniżają temperaturę swojego ciała, drastycznie redukują procesy przemiany materii i żyją z zapasów nagromadzonego tłuszczu. Nie wolno ich w tym stanie niepokoić, ponieważ przedwczesna aktywność i zużycie rezerw energii może doprowadzić do śmierci.

Wiosną szukają nietoperze kwater przejściowych. W takim letnim mieszkaniu samiczki rodzą i wychowują młode. Może do tego służyć dziupla, wnęka pod dachem, szczelina pod parapetem okiennym. W jednym pomieszczeniu przebywa najczęściej wiele samiczek, które tworzą kolonię, aż młode się usamodzielnią.

Oczka wodne zwabiają owady, a więc i nietoperze

Aby zachęcić nietoperze do osiedlenia, można zawieszać na drzewach skrzynki-schrony, w których znajdą schronienie. Umieszcza się je na wysokości 4-6 m nad ziemią zwracając uwagę, aby otwór wlotowy był na stronie osłoniętej od wiatru i deszczu, oraz żeby w pobliżu nie było gałęzi ani innych przeszkód. Najkorzystniej jest wywiesić całą grupę skrzynek w miejscach o różnym nasłonecznieniu. Ponieważ zasiedlone schrony zostają przez nietoperze mocno zanieczyszczone, powinno się je jesienią dobrze opłukać gorącą wodą.

Dom i ogród przyjazny dla nietoperzy

Każde działanie korzystne dla owadów pomaga również nietoperzom. Do tego należy oczywiście rezygnacja z trujących insektycydów i chemicznych środków ochrony drewna.

Nietoperze chętnie polują na ćmy i inne aktywne nocą owady. Te są wabione przez mocno pachnące albo zakwitające nocą kwiaty. Należą do nich: wiesiołek, wiciokrzew, lepnica, cykoria, lepnica, wierzbownica, wieczornik, floks i wiele innych.

W pobliżu wody żyje mnóstwo owadów i nietoperze dobrze o tym wiedzą. Basen albo oczko wodne w ogrodzie mogą zwabić i owady, i ich łowców.

W starych drzewach z dziuplami i szczelinami nietoperze znajdują dzienne i zimowe schroniska. W miarę możliwości należy takie drzewa zachować.

0,0 (0 opinii)
bardzo dobra!
dobra
średnia
nic specjalnego
słaba