Choroby grzybowe roślin: mączniak, rdza i inne. Rodzaje i zwalczanie

0,0 (0 opinii)
bardzo dobra!
dobra
średnia
nic specjalnego
słaba

Jak długo grzyby wyrastają tylko z ziemi, wszystko jest w porządku. Kiedy jednak zarodniki grzybów przenoszą się na rośliny, w ogrodzie ogłaszany jest alarm. Znaczenie chorób grzybowych u roślin trudno przecenić i powinny być one nie tylko jak najprędzej rozpoznane, ale też w porę zwalczane. Ale najlepszą metodą uniknięcia w ogrodzie szkód ze strony grzybów jest zapobieganie.

Przyczyny powstawania chorób grzybowych roślin

Trudno znaleźć ogólną odpowiedź na pytanie, jak powstają te choroby. Istnieje ogromna liczba patogenów grzybowych, z których każdy opanowuje roślinę na swój sposób. Niemniej jednak można znaleźć kilka punktów wspólnych dla większości chorób.

1. Warunki atmosferyczne

Wszystkie grzyby lubią wilgoć i ciepło. Jeśli pogoda jest łagodna i często pada, wtedy zarodniki grzybów są w swoim żywiole. Rośliny, które znajdują się w ogrodzie w miejscu ocienionym, są szczególnie narażone na atak grzybów.

2. Zdrowotność roślin

Mocne i zdrowe rośliny bywają o wiele rzadziej opanowane przez grzyby niż chore i słabe. Także jeśli roślina dozna uszkodzenia, na przykład kory, liści albo pąków, zarodniki mają ułatwione zadanie.

3. Odmiana rośliny

Nie każda roślina poddaje się atakowi grzybów w równym stopniu. Niektóre gatunki i odmiany roślin są bardziej odporne na choroby grzybowe niż inne. Zwłaszcza w przypadku drzew owocowych wskazane jest wybieranie do uprawy starych odmian, z rozwiniętym naturalnym systemem obronnym.

Najczęściej spotykane choroby grzybowe roślin

Grzyby należą do najbardziej uciążliwych patogenów. Aby zwalczanie choroby było skuteczne, grzyb musi być zidentyfikowany, a preparat odpowiednio dobrany. Poniżej opisujemy najczęściej spotykane grzyby atakujące rośliny. 

Mączniak - choroba grzybowa roślin
Mączniak - choroba grzybowa roślin

Mączniak prawdziwy i rzekomy – choroba grzybowa roślin

1. Mączniak – występowanie i objawy

Ogrodnicy rozróżniają przede wszystkim mączniaka prawdziwego oraz mączniaka rzekomego. Łącznie istnieje ponad 100 gatunków należących do tego rodzaju, które mogą opanowywać więcej niż 7000 gatunków roślin. Mączniak prawdziwy występuje przede wszystkim podczas ciepłej i suchej pogody. Ten grzyb szczególnie upodobał sobie róże, astry, agrest i ogórki. Mączniak rzekomy lubi pogodę wilgotną i przede wszystkim gustuje w cebuli, kapuście i sałacie.

Jeżeli na górnej stronie liści, na pąkach, kwiatach i łodygach, a nie rzadko na owocach widoczny jest białawy, mączny nalot, wtedy chodzi o mączniaka prawdziwego. W rezultacie liście zwijają się, pąki się nie rozwijają, a cała roślina więdnie i obumiera. Jeśli grzyb nie jest zwalczany, tworzy się nalot brązowy do szarego.

Mączniak rzekomy opanowuje wyłącznie liście roślin i tylko dolną ich powierzchnię. Kolejne oznaki to brązowe do żółtofioletowych plamy na górnej stronie liści. Liście zamierają, a choroba obejmuje łodygi i pąki.

Występowaniu mączniaka sprzyjają:

  • Zbyt ciasno rosnące rośliny, stąd słaba wentylacja.
  • Niedobór światła.
  • Niewłaściwe nawożenie, zwłaszcza nadmiar azotu.
  • Duże wahania temperatury powietrza.

2. Zapobieganie i zwalczanie mączniaka

Opanowaniu roślin przez mączniaka można zapobiegać, regularnie usuwając chwasty, przez co dostarcza się roślinom światło i powietrze. Także sadzenie pewnych roślin, utrudniających grzybowi życie, przynosi pozytywne wyniki. Należą do nich przykładowo czosnek, bazylia i szczypior, które sadzi po prostu między innymi roślinami.

Jeżeli jednak mączniak już się pojawi, można zwalczać go różnymi metodami domowymi. Należą do nich wywary ze skrzypu polnego, czosnku albo wrotyczu. Również opryski rozcieńczonym mlekiem i serwatką bywają pomocne. W ostateczności można sięgnąć po środki chemiczne.

Choroba grzybowa - plamistość liści
Choroba grzybowa - plamistość liści

 Plamistość liści – choroba grzybowa roślin

1. Plamistość liści – występowanie i objawy

Kiedy tylko na liściach uprawianych roślin pojawiają się jakieś plamy, należy im się koniecznie przyjrzeć. Nawet jeśli plamy często różnią się między sobą, może kryć się za nimi właśnie choroba grzybowa zwana plamistością liści. Ten grzyb powoduje powstawanie brązowych, czerwonych albo żółtych plam o różnej wielkości. Pośrodku plamy widoczny jest często jaśniejszy punkt. W liściu tworzy się dziura, a w końcu więdnie i usycha. Szczególnie chętnie zasiedla ten grzyb różaneczniki, chryzantemy, laurowiśnię, hortensje i piwonie.

Plamistości liści sprzyja:

  • Mała odległość między roślinami
  • Niewłaściwe nawożenie
  • Niedobór światła
  • Niedobór składników pokarmowych

2. Zapobieganie i zwalczanie plamistości liści

Aby zapobiec powstawaniu tej choroby ważne jest, zwłaszcza w okresach suszy, podlewanie roślin z dołu, a nie z góry przez liście. Poza tym odpowiednie odstępy między roślinami zapewniają dopływ powietrza i światła. Należy też zwracać uwagę na właściwe nawożenie roślin.

W razie pojawienia się choroby, trzeba opanowane części roślin odcinać. Należy je zniszczyć, a nie wyrzucać na kompost, ponieważ grzyb może się tam nadal swobodnie rozwijać.

Domowe sposoby raczej rzadko dają pożądany efekt, dlatego zaleca się stosowanie odpowiednich fungicydów. Kto chciałby jednak wypróbować naturalne metody, może zastosować do oprysków napar z fusów kawy, skorupek jaj albo banana.

Rdza na liściach rośliny
Rdza na liściach rośliny

Rdza na roślinach 

1. Rdza – występowanie i objawy

Pod tą ogólną nazwą kryje się szereg chorób wywołanych przez grzyby z rzędu rdzowców. Rozróżnia się m.in. rdzę czosnku, goździka, jeżyny, mięty i wiele innych. Niektóre grzyby rozwijają się na jednej roślinie (rdza jednodomowa), a inne potrzebują dwóch żywicieli (rdza dwudomowa).

Na wielu gatunkach róż, zarówno dzikich, jak i uprawianych w ogrodach, występuje choroba z grupy rdzy zwana rdzą róży. Okrągłe, czarnobrązowe plamy rozszerzają się z czasem w kształt gwiazdy. W rezultacie liście więdną i w końcu opadają. W początkowej fazie choroby opanowane są głównie dolne liście rośliny, jako że ta dociera najmniej światła. Liście wolniej też wysychają po deszczu, co sprzyja grzybom.

2. Zapobieganie i zwalczanie rdzy na roślinach

Zwalczanie rdzy na opanowanych roślinach jest trudne. Dlatego lepiej jest chorobie zapobiegać. Do takich zabiegów należą:

  • Wygrabianie i niszczenie opadłych liści, ponieważ w nich zimują zarodniki grzybów.
  • Podlewanie rośliny tylko z dołu, unikając moczenia liści.
  • Pozostawienie odpowiednich odstępów między roślinami.
  • Zapewnienie roślinom dostępu do światła.
  • Niszczenie odciętych części roślin – w stosie kompostu grzyb może się nadal rozwijać.
  • Aby ratować opanowane przez rdzę rośliny, należy sięgnąć po fungicydy.

Choroba grzybowa roślin - szara pleśń
PNW Handbooks
Choroba grzybowa roślin - szara pleśń

Szara pleśń – choroba grzybowa roślin 

1. Szara pleśń – występowanie i objawy

Tę chorobę bardzo wielu roślin wywołuje grzyb o nazwie gronowiec szary. Jest to jeden z najbardziej rozpowszechnionych gatunków na świecie; nie występuje chyba tylko na Antarktydzie. Rozwija się na wszystkich częściach roślin zarówno dzikich, jak i uprawianych. Szarą pleśń można spotkać w roślinach doniczkowych, sadach, winnicach, ogrodach i szkółkach leśnych.

Szara pleśń objawia się w postaci brązowych plam na liściach, kwiatach i owocach, które szybko zaczynają gnić. Później wszystkie części rośliny pokrywają się szarym nalotem. Nawet zdrewniałe pędy nie powstrzymują grzyba. Jeżeli nie zostanie w porę odkryta i zwalczona, choroba prowadzi do śmierci rośliny. Ale nawet wtedy grzyb nie ginie, ponieważ może przetrwać w ziemi i w obumarłych częściach rośliny. Kiedy warunki są ponownie sprzyjające, grzyb powraca i opanowuje następne rośliny.

Szara pleśń może pozostawać w glebie przez wiele lat, dlatego zwalczanie grzyba musi obejmować także ten obszar.

Grzyb preferuje klimat wilgotno-ciepły. Opanowuje niestety prawie wszystkie rośliny, a jego ulubieńcami są rośliny zielne. W ogrodzie zagrożone są szarą pleśnią m.in.: bodziszki, mieczyki, lilie, tulipany, hiacynty, róże, przebiśniegi, maliny, słoneczniki. Najbardziej podatne na chorobę są rośliny osłabione.

2. Szara pleśń – zapobieganie i zwalczanie

Najlepiej jest zwalczać szarą pleśń poprzez zabiegi zapobiegawcze. Przede wszystkim nie należy grzybowi ułatwiać zadania, zapewniając roślinom:

  • odpowiednie odstępy między nimi;
  • dobrą wentylację;
  • umiarkowane nawożenie azotem;
  • podlewanie od dołu, bez moczenia liści;
  • podlewanie zawsze rankiem, aby przez dzień mogły podeschnąć.

Jeżeli szara pleśń raz się na roślinie pojawi, trudno jest się jej pozbyć. Ponieważ szybko przenosi się na rosnące po sąsiedzku rośliny, nie można zwlekać ze zwalczaniem grzyba.

0,0 (0 opinii)
bardzo dobra!
dobra
średnia
nic specjalnego
słaba