Ślimaki, gryzonie i krety – jak pozbyć się szkodników z ogrodu?

0,0 (0 opinii)
bardzo dobra!
dobra
średnia
nic specjalnego
słaba

Własny ogród może pełnić różne funkcje. Może być oazą spokoju, miniaturowym krajobrazem, źródłem nieustającej radości. Trwa to tak długo, dopóki nie pojawią się w ogrodzie szkodniki. Wówczas owa namiastka ziemskiego raju staje się nagle powodem wiecznych zmartwień i złości. Ogród to natura, a do natury należą niestety również nieproszeni sublokatorzy ogrodu: ślimaki, krety, nornice, myszy, szczury, mszyce i wiele innych.

1. Szkodniki w ogrodzie

Ogrodu całkowicie wolnego od szkodników i chorób roślin raczej trudno sobie wyobrazić. Ale trzeba wszak coś z tym zrobić, aby pięknych warzyw i kwiatów nie zostawić na pastwę większych i mniejszych żarłoków. Dobrze jest więc wiedzieć, jak można sobie z nimi poradzić.

Przede wszystkim trzeba stwierdzić, że każdy szkodnik ma inne upodobania i słabości. Tak jak różne są zwierzęta, tak różne środki powinny być przeciwko nim użyte. Sposoby walki ze szkodnikami można podzielić na trzy grupy:

  • środki domowe;
  • wrogowie naturalni;
  • broń chemiczna.

Istnieje wiele starych domowych sposobów zwalczania szkodników, które czasem przynoszą całkiem niezłe rezultaty. Równie dobrze nadają się do tego celu naturalni wrogowie poszczególnych szkodliwych gatunków. Wspieranie tych pożytecznych z punktu widzenia właściciela ogrodu zwierząt stanowi ważny element walki ze szkodnikami. Na przykład największym wrogiem ślimaków jest jeż. Niezmordowanie poluje na te pełzające szkodniki i potrafi zjeść ich bardzo wiele. Przeszkodą nie do pokonania dla kolczastego myśliwego bywają wysokie rabaty ogrodowe i szczelne płoty.

Każdy szkodnik ma inne upodobania i słabości. Tak jak różne są zwierzęta, tak różne środki powinny być przeciwko nim użyte.

Sojusznikami człowieka w walce z owadzimi szkodnikami są owady drapieżne oraz ptaki. Jeśli w ogrodzie znajdą dla siebie odpowiednie warunki, chętnie zamieszkają w nim, a wyżywienie znajdą sobie na miejscu. Na rynku można znaleźć oczywiście najróżniejsze preparaty chemiczne. Trzeba tylko pamiętać, że nie ma tak bardzo selektywnych środków chemicznych, które działałyby tylko na szkodniki.

Usuwanie szkodników metodą chemiczną
Zwalczać szkodniki w ogrodzie można nie tylko chemicznie

2. Jak pozbyć się ślimaków?

Kiedy po wypielęgnowanej sałacie pozostaną na grządce tylko resztki, wówczas nawet najbardziej łagodny ogrodnik-amator staje się zagorzałym wrogiem ślimaków. Szczególnie podczas deszczowej pogody potrafią te śluzowate mięczaki skutecznie zniszczyć pracowicie uprawiane w ogrodzie rośliny.

Traktowanie każdego brzuchonoga jako wroga byłoby jawną niesprawiedliwością. Spośród występujących w Polsce ok. 200 gatunków ślimaków tylko nieliczne można uznać za szkodniki. Uszkodzenia roślin ogrodowych powodują ślimaki nagie (bezmuszlowe). Prowadzą nocny tryb życia i trudno je początkowo zauważyć. Ponieważ nie mają muszli, w której mogłyby się schronić, szukają kryjówek przed słońcem w ziemi, pod deskami, kamieniami.

Jeden ślimak nagi potrafi złożyć w ciągu roku do 500 jaj. A doliczyć trzeba do tego liczne nowe generacje. Ostatnie jesienne złoża jaj wytrzymują zimowe temperatury do -20ºC, a dorosłe osobniki – do -10ºC. Jak widać, łagodne zimy bardzo sprzyjają tym szkodnikom. A jak można pozbyć się ślimaków?

Spośród występujących w Polsce ok. 200 gatunków ślimaków tylko nieliczne można uznać za szkodniki.

Grodzenie mechaniczne: Chodzi tutaj nie o cały ogród, ale raczej o szczególnie zagrożone jego partie, jak grządki truskawek, czy sałaty. Chroniony obszar otacza się płotem o wysokości 20-25 cm. Górna krawędź płotu jest wywinięta, aby uniemożliwić ślimakom pokonanie przeszkody. Istnieją też warianty ogrodzeń ze słabym prądem elektrycznym. Zamiast grodzenia całych grządek można otaczać osłoną tylko pojedyncze rośliny.

Środki chemiczne na ślimaki: Alternatywą dla płotów przeciwko ślimakom jest antyślimakowa pasta na bazie parafiny. Rozprowadzona wokół zagrożonego fragmentu ogrodu pasta wydziela przy dotknięciu tak nieprzyjemny smak, że żaden ślimak tej przeszkody nie pokona. Do smarowania pastą nadają się gładkie elementy, jak obramowania rabatek, donice z kwiatami, kamienne i drewniane płyty.

Skuteczne zwalczanie ślimaków: Ma na celu gruntowną redukcję ślimaków w całym ogrodzie albo tylko na obszarze ogrodzonym. Do zwalczania stosowane są różne preparaty. Niektóre działają toksyczne również na rośliny, dlatego posypuje się nimi tylko ścieżki. Z kolei granulki ślimakobójcze są szkodliwe dla ludzi i zwierząt stałocieplnych. Wymagają zachowania szczególnej ostrożności.

Ochrona roślin przed ślimakami
Rośliny można uchronić przed ślimakami grodzeniem mechanicznym, środkami chemicznymi lub specjalnymi roślinami

3. Zwalczanie gryzoni w ogrodzie

Kiedy raz zadomowią się w ogrodzie, szybko stają się jego plagą. Norniki, nornice i karczowniki to najgroźniejsze gryzonie niszczące rośliny ogrodowe. Karczowniki ogryzają korę i przegryzają korzenie drzew. Zjadają bulwy, kłącza, cebule i korzenie roślin uprawnych. Norniki lubią soczyste rośliny - marchew, buraki. Nornice, małe gryzonie, podkopują rośliny od dołu i ogryzają korzenie.

Norniki, nornice i karczowniki to najgroźniejsze gryzonie niszczące rośliny ogrodowe.

Taki wegetarianin-karczownik, dla przykładu, jest wybredny i byle czego nie ruszy. Ale z przyjemnością spożyje buraki, selery, cebulki tulipanów, czy delikatną korę korzeni róż i drzew owocowych. Co na to można poradzić? Sprawa jest trudna, ale nie beznadziejna.

Domowe środki na gryzonie: Od sierści psa poprzez zakopywane butelki i żywotnik, aż do cebulek szachownicy cesarskiej istnieje mnóstwo domowych sposobów, które powinny wypłoszyć gryzonie z ogrodu. Jednak nie zawsze są one skuteczne. Różne doświadczenia robili też ogrodnicy-hobbyści z ultradźwiękami. W niektórych przypadkach gryzonie wyprowadziły się z ogrodu, w innych – nie było widocznych skutków. Tutaj decydującą rolę odgrywa niewątpliwie rodzaj gleby. Gliniaste podłoże lepiej przewodzi fale ultradźwiękowe, niż luźne piaski.

Wypłaszanie gryzoni hałasem: Pozytywne działanie wykazują mechaniczne źródła hałasu. Na przykład małe wiatraki z wirnikiem napełnionym kawałkami metalu, przenoszące dźwięki za pośrednictwem metalowego pręta wprost do gleby.

Pułapki na gryzonie: Pułapki odpowiednio stosowane są najbardziej skuteczną metodą zwalczania gryzoni w ogrodzie. Istnieje wiele typów pułapek, m.in. zatrzaskowe, kleszczowe, rurowe, skrzynkowe, koszowe. Ze względu na ochronę przyrody należy preferować pułapki, które nie zabijają zwierząt.

Na przeciętny ogród (około 500 m2) potrzeba ok. 20 pułapek, aby skutecznie pozbyć się niechcianych lokatorów.

W przypadku odłowu gryzoni należy postępować systematycznie: najlepiej rozpocząć od jednego rogu ogrodu i w każdym aktywnym korytarzu ustawić jedną albo więcej pułapek. Kontrolować pułapki należy kilka razy dziennie i zastawiać je na nowo, aż przestaną w nie wpadać gryzonie. Na przeciętny ogród (około 500 m2) potrzeba ok. 20 pułapek, aby skutecznie pozbyć się niechcianych lokatorów. Jako przynęty, można użyć kawałków marchwi albo selera.

Świece dymne i karbid: Gryzonie są wypędzane z ogrodu nieprzyjemnym zapachem. Ta metoda ogranicza się w zasadzie do gleb piaszczystych, gdzie gaz może się swobodnie rozprzestrzeniać i docierać do korytarzy gryzoni.

Nie należy natomiast próbować zwalczać szkodników spalinami silników pojazdów. Produkty spalania paliwa zatruwają glebę.

Warto stosować pułapki na gryzonie, które ich nie zabijają, tylko odstraszają
Warto stosować pułapki na gryzonie, które ich nie zabijają, tylko odstraszają

4. Krety w ogrodzie – jak się ich pozbyć?

Kto stwierdzi w swoim ogrodzie obecność kretów, powinien być właściwie z widoku kretowisk zadowolony. Ostatecznie te zwierzątka wprowadzają się tylko tam, gdzie ziemia w ogrodzie jest szczególnie dobra. Ponieważ krety podczas poszukiwania pożywienia najpierw spulchniają glebę, są więc w zasadzie pożytecznymi zwierzętami. Poza tym liczne szkodniki, które znajdują się w glebie, należą właśnie do kreciego menu.

Tyle tylko, że każda przesada jest szkodliwa i jeśli krety nie zostaną ogrodu wypędzone, wypielęgnowany trawnik zamieni się wkrótce w krajobraz pagórkowaty. A miłe zwierzątko - w szkodnika.

Istnieją różne możliwości pozbycia się kretów z ogrodu. Trzeba tylko zwracać uwagę, aby zastosowane metody nie zabijały ani nie raniły tych mięsożernych ssaków, którym nasze kwiaty i warzywa są najzupełniej obojętne. Zniechęcić krety do pobytu w ogrodzie można za pomocą hałasu albo zapachu. Obu rzeczy krety nie znoszą. Zwierzęta lubią spokojny ogród i potrzebują typowych, znanych sobie zapachów. Wprowadzone do systemu korytarzy obce zapachy - innych zwierząt albo aromatycznych substancji – zmuszają krety do ewakuacji z ogrodu. Można też w korytarze kretów montować pułapki rurowe. Trzeba je tylko regularnie kontrolować, a schwytane zwierzęta wynosić poza obręb ogrodu.

Trzeba tylko zwracać uwagę, aby zastosowane metody nie zabijały ani nie raniły tych mięsożernych ssaków, którym nasze kwiaty i warzywa są najzupełniej obojętne.

Alternatywą dla pułapek może być metoda uprzykrzenia życia kopaczowi ogrodu w takim stopniu, że sam dobrowolnie opuści teren. Na przykład tak: kiedy pojawi się kretowisko, trzeba łopatą odkryć wejście do korytarza, wlać do środka ok. 20 kropli olejku z drzewa herbacianego, wyrównać pagórek i zamknąć wejście.

Oprócz tego olejku, który nie szkodzi ani zwierzętom, ani środowisku, można też wkładać do korytarza szmaty nasączone naftą. Obu tych zapachów krety nie znoszą i zdenerwowane opuszczają niegościnny ogród.

Kreta można zwalczyć nie stosując pułapek i środków chemicznych
Kreta można zwalczyć nie stosując pułapek i środków chemicznych

5. Jak chronić rośliny przed szkodnikami?

Każdy je zna i każdy chciałby pozbyć się ich jak najszybciej – małych szkodników we własnym ogrodzie. Obojętne, czy chodzi o mszyce na różach, ślimaki na sałacie, czy karczowniki na warzywnych rabatach. Zamiast zwalczania szkodników, które już opanowały uprawiane rośliny, można wykorzystać szereg naturalnych metod, aby nie dopuścić nieproszonych gości do ogrodu.

Tworzenie naturalnych barier: Mechaniczne przeszkody również mogą skutecznie chronić rośliny. Można tutaj wymienić siatki o małych oczkach utrudniające życie śmietkom kapuścianym, czy bielinkom oraz specjalne płotki, które zabezpieczają warzywa przed ślimakami.

Popiół albo suchy piasek stanowią przeszkodę nie do pokonania zwłaszcza dla potrzebujących wilgoci ślimaków.

Sadzenie roślin przeciwko szkodnikom: Alternatywą dla barier mechanicznych są też rośliny o zapachu nieznośnym dla szkodników albo niejadalnych i trujących dla nich. Dla ogrodników jest to doby pomysł, ponieważ mogą tymi roślinami obsadzać obrzeża rabatek. Należą do nich m.in. konwalie, goździki, rozchodnik.

Zapachu tymianku i rozmarynu nie znoszą ślimaki, a karczowników z kolei bardzo drażni czosnek.

Zamiast zwalczania szkodników, które już opanowały uprawiane rośliny, można wykorzystać szereg naturalnych metod, aby nie dopuścić nieproszonych gości do ogrodu.

Wykorzystanie naturalnych sprzymierzeńców: Poza aromatycznymi ziołami i trującymi dla szkodników roślinami, ważną rolę w ochronie ogrodu odgrywają pożyteczne owady, a także ptaki drapieżne i zwierzęta. Czasem wystarczy niewielki nakład pracy, aby zachęcić zwierzęcych sojuszników do większej aktywności. Na przykład żerdź z poprzeczką w ogrodzie ułatwi zasiadkę ptakom polującym na gryzonie. Niewielka sterta kamieni albo drewna może stać się mieszkaniem łasicy - maleńkiego, ale niezwykle sprawnego pogromcy gryzoni.