Gipsówka – najpiękniejsze gatunki i odmiany, uprawa, wymagania

0,0 (0 opinii)
bardzo dobra!
dobra
średnia
nic specjalnego
słaba

Niczym skrzący się wodospad drobnych kwiatków opływa gipsówka rosnące na rabatach róże i ostróżki. Wnosi do ogrodu romantyczną lekkość, czego nie potrafi chyba żadna inna bylina. Zadomowiona kiedyś w wiejskich ogrodach, z czasem została niemal zapomniana. Uważana przez lata za staromodną, powraca na szczęście do ogrodów i jest na nowo coraz bardziej popularna.

Gipsówka – efektowna dekoracja rabat

Pachnące łany kwiatów gipsówki wzbogacają każdą rabatę i stanowią doskonałe towarzystwo dla wielu roślin. Miłośnicy ogrodów mają przy tym szeroki wybór różnych gatunków i odmian gipsówki. Nazwa rośliny jest tłumaczeniem łacińskiej botanicznej nazwy rodzajowej Gypsophila, która wskazuje na zamiłowanie licznych gatunków gipsówki do gipsowego podłoża. Oficjalnie używa się raczej nazwy naukowej „łyszczec”.

Charakterystyczna cechą i wielką zaletą gipsówki są jej niezliczone kwiatki. Wprawdzie małe i subtelne, ale za to w ogromnej liczbie. Są przeważnie białe, chociaż bywają też różowo kwitnące gipsówki. Pod ziemią tworzą sieć zgrubiałych korzeni, które mogą mieć długość do 2,5 m. Korzenie rośliny zawierają dużo saponiny i były kiedyś wykorzystywane jako łagodny środek piorący, zwłaszcza do wełny. Gipsówkę stosowano też do celów leczniczych (wykrztuśnie i moczopędnie).

Stonowisko i podłoże dla gipsówki

Gipsówka lubi najbardziej piaszczyste, ciepłe gleby. Ważne jest przy tym, aby były też przepuszczalne i wapienne. Ciepło jest ważnym czynnikiem warunkującym dobry wzrost rośliny, dlatego tak chętnie wybiera szczeliny w murach albo kamieniste, suche miejsca. Stanowisko dla gipsówki w ogrodzie musi być słoneczne, a co najwyżej w półcieniu. Nie bez znaczenia jest ochrona przed wiatrem, który delikatnej roślinie może wyrządzić szkodę.

Ciężkie i wilgotne gleby nie dają szczęścia gipsówce. Trzeba więc przygotować dla niej podłoże piaszczyste, w którym mogą się nawet znajdować niewielkie kamienie. Te zapewnią dobry odpływ wody podczas ulewy i roślina nie pozostanie z „mokrymi stopami”.

Doskonale rozwija się gipsówka w szczelinach murów i kamieni. Może być ozdobą mało atrakcyjnych miejsc o bardzo ubogiej glebie.

Gipsów (łyszczec) – siew i sadzenie

Nasiona gipsówki można wysiewać bezpośrednio do gruntu w marcu i kwietniu, albo wcześniej przygotować rozsadę. Zarówno wysiewając maleńkie nasiona, jak i sadząc wyhodowane zawczasu siewki, trzeba pamiętać, że każda pojedyncza roślina ma tendencję do rozrastania się. Między roślinami należy zachować odstępy ok. 50 cm.

Jak podlewać i nawozić gipsówkę?

Pod tym względem gipsówka jest bezkonkurencyjna: nie trzeba się martwić ani o podlewanie, ani o nawożenie. Jedynie podczas długich okresów suszy można roślinę umiarkowanie podlać. Natomiast nawożenie jest absolutnie zbędne.

Gipsówka była stosowana jako roślina lecznicza
Wikipedia
Gipsówka była stosowana jako roślina lecznicza

Zimowanie gipsówki

Zimowanie gipsówki w naszym regionie jest trudne. Po pierwsze dlatego, że w przypadku wielu odmian chodzi o rośliny jednoroczne. Po drugie zaś, ponieważ rośliny nie znoszą niskich temperatur i mrozu. Szczególnie wilgoć podczas zimowych miesięcy jest dla gipsówki nie do zniesienia. Możliwe jest okrywanie roślin wieloletnich warstwą ściółki z suchych liści i świerkowych gałęzi. Jeśli na dodatek nie będą przemoczone, to istnieje duża szansa na rozwijanie wiosną nowych pędów. Więcej o zabepieczeniu roślin przed zimą, przeczytasz TUTAJ.

Gipsówka – szkodniki i choroby

Gipsówka rzadko zapada na chorobę. Przyczyną w prawie wszystkich przypadkach jest nadmierna wilgoć. Prowadzi do zgnilizny łodyg siewek i młodych roślin. U starszych roślin powoduje z kolei zgniliznę korzeni. W obu wypadkach rośliny są nie do uratowania.

Szkodniki też są raczej rzadkością. Wiosną szkody w ogrodzie wyrządzają czasem ślimaki, a zimą króliki. Na oba szkodniki można jednak znaleźć sposób, a poza tym roślina jest naprawdę zdrowa.

Gatunki i odmiany gipsówki

Łyszczec, czyli gipsówka, nie zawsze ma białe kwiaty. Istnieje szereg gatunków i odmian hodowlanych tej rośliny, które rozkwitają również na różowo. Oto kilka przykładów:

  • Gipsówka rozesłana ‘Letchworth’ - Gypsophila repens ‘Letchworth’. Zachwyca różowoczerwonymi kwiatami. Rośnie wszerz i osiąga zaledwie 10 cm wysokości. Kwitnie od maja do lipca. Idealna do obsadzenia frontu rabaty.
  • Gipsówka rozesłana ‘Rosea’ - Gypsophila repens ‘Rosea’. Subtelny róż kwiatów od maja do lipca. Wysokość rośliny do 25 cm.
  • Gipsówka wiechowata ‘Flamingo’ - Gypsophila paniculata ‘Flamingo’. Duże, pełne różowe kwiaty. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Osiąga wysokość do 120 cm.
  • Gipsówka dachówkowata - Gypsophila aretioides. Należy do najniższych gipsówek, dorasta tylko do ok. 5 cm wysokości. Tworzy efektowne, białe dywaniki kwiatów. Roślina idealna do ogródków skalnych.
  • Gipsówka pacyficzna - Gypsophila pacifica. Przekonuje do siebie dużymi, białymi kwiatami i wysokością do 100 cm. Dobrze rośnie również w chłodniejszych regionach.
0,0 (0 opinii)
bardzo dobra!
dobra
średnia
nic specjalnego
słaba