Uprawa storczyków - porady dla początkujących

5,0 (1 opinia)
bardzo dobra!
dobra
średnia
nic specjalnego
słaba

Storczyki budzą zachwyt fantazyjnym kształtem kwiatów i wspaniałymi kolorami. Często kupujemy je pod wpływem impulsu, zachwyceni ich pięknem lub dostajemy je w prezencie, nieprzygotowani na wyzwanie, jakim jest pielęgnacja tych kwiatów.

Orchidee rosną w wilgotnych lasach równikowych, dlatego w mieszkaniu musimy im stworzyć zbliżone warunki. Dodatkową trudnością jest duża liczba odmian storczyków, które różnią się wymaganiami środowiskowymi. Uprawa orchidei jest wyzwaniem. Jednak początkowe trudności nie powinny zrażać, gdyż w kwiatach tych można się zakochać. Rodzina storczyków obejmuje ogromną liczbę odmian . Do tego dochodzą także odmiany wyhodowane przez człowieka. Obecnie rozmnaża się je metodą "in vitro" na masową skalę, dostępne są nawet w supermarketach. Do domu najbardziej są polecane odmiany łatwiejsze w uprawie:

  • Falenopsis (Phalaenopsis) - to najpopularniejszy storczyk doniczkowy, kwitnie w różnych miesiącach, a po kwitnieniu wymaga zachowywania 2-3 dni (do tygodnia) spoczynku bez wody, 
  • Katleja (Cattleya) - kwitnie na wiosnę lub jesienią, lubi półcień,
  • Dendrobium (Dendrobium) - kwitnie od listopada do marca i lubi dobrze oświetlone miejsca,
  • Cymbidium (Cymbidium) - wypuszcza okazałe kwiatostany, które kwitną od listopada do lutego, lubi półcień,
  • Miltonia (Miltonia) - lubi półcień i kwitnie od września do listopada,
  • Wanda (Vanda) - kwitnie do lutego do maja, lubi światło.

Orchidee rosną w wilgotnych lasach równikowych, dlatego w mieszkaniu musimy im stworzyć zbliżone warunki. Dodatkową trudnością jest duża liczba odmian storczyków, które różnią się wymaganiami. 

Wybór kwiatów

Możemy sobie wymarzyć, że dany okaz będzie szczególnie pięknie wyglądać w mieszkaniu. Aby jednak długo cieszyć się pięknem rośliny, nie kierujmy się przy jej wyborze kolorem i urodą kwiatów. Przed zakupem najważniejsza jest ocena korzeni i liści oraz ogólnego stanu rośliny. W sklepie warto dokładnie ją obejrzeć. Nie wahajmy się wyjąć roślinę z doniczki i dokładnie obejrzeć jej korzenie.

Różowy storczyk
Kupując roślinę, nie kierujmy się przy jej wyborze kolorem i urodą kwiatów. Zwróćmy uwagę na wygląd korzeni oraz na ogólny stan storczyka

  • Korzenie powinny być jasne, jędrne i mieć żywe, zielonkawe stożki wzrostu. Korzenie miękkie w dotyku, szare i wodniste mogą świadczyć o tym, że obumarły wskutek nadmiernego podlewania w sklepie. Natomiast uschnięta część korzeni nie powinna niepokoić, gdyż jest to naturalne u storczyków, że roślina przestaje korzystać ze starszych korzeni.
  • Kwiaty nie powinny nosić śladów uszkodzeń mechanicznych, gdyż może to być powodem infekcji. U okazów kwitnących nie powinny budzić niepokoju wiotkie i pomarszczone liście lub ich brak. Jest to zjawisko normalne.
  • Storczyki niekwitnące. W sklepach lub na wystawach możemy kupić storczyki w okresie spoczynku, kiedy nie mają kwiatów i liści. Bardzo trudno jest określić ich stan i rozpoznać, czy są zadbane. Warto, w tym przypadku, poradzić się osoby doświadczonej.
  • Ślady cięcia, zaschnięte lub przegniłe młode pędy. Objawy te mogą świadczyć, że roślina została pozyskana i przewożona w okresie wegetacji. Oznacza to, że jej wzrost został brutalnie przerwany, a system korzeniowy uszkodzony. Powrót rośliny do zdrowia będzie trwał bardzo długo i nie zawsze zakończy się powodzeniem.
  • Zażółcone liście lub zeschnięte końce liści nie powinny niepokoić. Objawy te oznaczają przechowywanie roślin w warunkach o małej wilgotności i zbyt dużym nasłonecznieniu. W odpowiednich warunkach roślina szybko poprawi swój wygląd.
  • Wiek rośliny. Musimy liczyć się z oczekiwaniem kilka lat na kwitnienie młodych storczyków. Z kolei kupując starsze rośliny podejmujemy ryzyko, że nigdy nie zakwitną. Najlepiej jest kupować rośliny, które już kwitły lub obecnie kwitną.
  • Infekcje i szkodniki. Warto sprawdzić takie objawy jak plamy na liściach, smugi, przebarwienia czy kwiaty o nienaturalnych kształtach. Mogą one świadczyć o infekcjach trudnych lub niemożliwych do wyleczenia. Sygnałem ostrzegawczym mogą być ślady wycinania młodych przyrostów.
  • Zapach stęchlizny jest sygnałem aby zrezygnować z zakupu danej rośliny.

Kiedy zdecydujemy się na zakup storczyka, najważniejszą sprawą jest uzyskanie wiedzy na temat jego pielęgnacji i warunków, jakie trzeba mu zapewnić. Przedstawione poniżej zalecenia mają charakter ogólny i należy szczegółowo dowiedzieć się na temat wymagań wybranej przez nas odmiany.

Storczyk jako dekoracja pokoju
Niektórzy znawcy storczyków zalecają do ich uprawy specjalne doniczki przezroczyste, które umożliwiają obserwację stanu korzeni

Światło

Storczyki rosną w lasach dlatego lubią półcień. Gatunki storczyków różnią się, co do zapotrzebowania na światło. Wymagania te możemy rozpoznać po kolorze liści. Ciemnozielone liście oznaczają mniejsze zapotrzebowanie na światło, zaś jaśniejsze, szarozielone lubią więcej słońca. Storczyki nie powinny stać na południowym parapecie, gdzie będą narażone na przypalenie. Najbardziej odpowiedni jest parapet od strony wschodniej lub zachodniej.

Temperatura

Storczyki lubią temperaturę nieco niższą niż zwykła temperatura pokojowa. Jeszcze niższa powinna być temperatura w nocy. Wymagania co do jej wysokości różnią się w zależności od odmiany storczyka.

Storczyki nie powinny stać na południowym parapecie, gdzie będą narażone na przypalenie. Najbardziej odpowiedni jest parapet od strony wschodniej lub zachodniej.

Wilgotność i ruch powietrza

W naturalnych warunkach storczyki są często nawilżane deszczem i osuszane przez wiatr. Dlatego lubią większą wilgotność powietrza, którą dość trudno uzyskać w warunkach naszych mieszkań. Wilgotność można zwiększyć, stawiając roślinę nad kuwetą wypełnioną kamykami i wodą. Można również stosować nawilżacze powietrza. Miłośnicy storczyków inwestują w specjalne szklane szafy, gdzie utrzymywana jest większa wilgotność. Rośliny te lubią również lekki powiew, co możemy uzyskać stawiając obok wiatraczek. Nie może to być jednak uchylone okno, szczególnie w zimie, gdyż storczyki są wrażliwe na zimno i przeciągi.

Kwiaty storczyka
Storczyki lubią powietrze o wilgotności, którą trudno uzyskać w warunkach domowych

Doniczka i podłoże

Storczyki wymagają luźnego, przewiewnego podłoża składającego się z kory, keramzytu itp. Należy obserwować stan podłoża i wymieniać je na świeże, gdy zauważymy porastanie glonami lub gdy korzenie zaczną wychodzić na zewnątrz.

W skład prawidłowego podłoża dla storczyków powinny wchodzić:

  • kora sosnowa kompostowana przez rok,
  • torf wysoki,
  • rozdrobnione i wysuszone liści bukowe, które dostarczają próchnicę,
  • węgiel drzewny, który jest środkiem odkażającym,
  • keramzyt stanowi wypełnienie i poprawia strukturę podłoża,
  • styropian jest sterylny i rozluźnia podłoże,
  • łupiny orzeszków ziemnych poprawiają wietrzenie podłoża,
  • czipsy kokosowe ułatwiają dostęp powietrza.

Niektórzy znawcy storczyków zalecają do ich uprawy specjalne doniczki przezroczyste. Takie doniczki pozwalają na obserwację stanu korzeni. Szczególnie ważne jest, aby doniczka miała w dnie kilka otworów, które nie dopuszczą do gromadzenia się wody.

Podlewanie

Storczyki lubią obfite podlewania, ale nie mogą stać w wilgotnym podłożu. To może powodować gnicie korzeni. Dlatego wypracowano metody podlewania storczyków. Przede wszystkim podlewamy je dopiero wtedy, gdy ziemia jest przeschnięta. Podlewamy tak, aby woda nie została na dnie doniczki lub na podstawce. Można też wstawić doniczkę na 5 minut do wody. Woda do podlewania powinna odstać minimum 24 godziny i mieć temperaturę pokojową.

Nawożenie

Storczyki są bardzo wrażliwe na nadmiar minerałów. Dlatego nawozimy je z umiarem i tylko nawozami specjalnie przeznaczonymi dla tych roślin i tylko w okresie ich wzrostu.

Piękne storczyki
Kiedy zdecydujemy się na zakup storczyka, powinniśmy poznać zasady jego pielęgnacji i warunków, jakie trzeba mu zapewnić

Spoczynek

Większość odmian storczyków potrzebuje spoczynku po okresie kwitnienia. W tym czasie należy przechowywać je w pomieszczeniu o niższej temperaturze i ograniczyć podlewanie lub ich nie podlewać w ogóle.

Choroby i szkodniki

Nadmierne podlewanie, słabe oświetlenie oraz nieodpowiednia temperatura mogą osłabić rośliny, które padną ofiarą grzybów lub szkodników. Porażone części usuwamy, zaś roślinę spryskujemy preparatem przeciwgrzybiczym. Do profilaktyki przeciwgrzybiczej należy stosowanie płynów przeciwgrzybiczych. Takim płynem spryskujemy roślinę nie częściej niż 2 razy do roku. Moczymy w nim korzenie przed przesadzeniem storczyka. Storczyki najczęściej są atakowane przez takie szkodniki jak tarczniki, miseczniki, przędziorki i ziemórki.

Błędy w uprawie storczyka

  • Nieodpowiednie oświetlenie - Trzymane z daleka od światła storczyki stają się osłabione, a ich liście matowe.
  • Niska temperatura w zimie - Storczyki są wrażliwe na zimno i przeciągi. Nie powinny stać przy często otwieranym oknie.
  • Brak profilaktyki przeciw chorobom - Storczyki są bardzo wrażliwe na choroby i grzyby. Po zakupie nowej rośliny nie można jej postawić obok innych, jeśli mamy kolekcję storczyków. Cała kolekcja może zostać zainfekowana. Nową roślinę należy uprzednio spryskać lub podlać preparatem owadobójczym i grzybobójczym.
  • Niewłaściwe podłoże - Storczyki należą do epifitów i nie mogą rosnąć w zwykłej ziemi do kwiatów ani takiej, która zawiera w większości torf. Podłoże powinno zawierać keramzyt, włókno kokosowe, korę itp. Kupujmy podłoże przeznaczone dla storczyków, a przed zakupem przeczytajmy jego skład.
  • Błędy przy podlewaniu - Storczyki nie lubią wilgotnej ziemi. Po podlaniu należy sprawdzić, czy woda nie gromadzi się na liściach lub na podstawce. Jeśli tak, należy ją usunąć.
  • Spryskiwanie - Należy pamiętać, że storczyków się nie spryskuje. Jeśli spryskujemy inne rośliny w pobliżu, dobrze jest storczyki nieco odsunąć.
  • Stosowanie osłonek na doniczki - Storczyki najlepiej rozwijają się w przezroczystych doniczkach, które dopuszczają światło do korzeni. Nawet jeśli uważasz, że korzenie storczyka nie zdobią mieszkania, zrezygnuj z zakrycia ich osłonką na doniczkę. Zasłonięte od światła korzenie stracą chlorofil, a następnie obumrą.
  • Spóźniona reakcja na choroby rośliny - Jeśli zaobserwujemy, że podłoże pokryło się grzybami lub rozkłada się, storczyk gorzej kwitnie lub jego korzenie wychodzą na zewnątrz, jest to oznaka złej kondycji rośliny. Należy ją jak najszybciej przesadzić.

Storczyki
Do uprawy w domu są polecane odmiany łatwiejsze w pielęgnacji

Ogólne zasady uprawy storczyka mogą wydawać się trudne i wymagające dla osoby początkującej. Ale zapewniając roślinie prawidłowe warunki, uzyskamy piękne, kolorowe kwiaty, które będą zdobiły nasze otoczenie przez kilka miesięcy. Decydując się na zakup wybranej odmiany storczyka, warto dodatkowo zapoznać się z szczegółowymi wymaganiami tej właśnie odmiany.