Sposoby na podmokły teren

Tereny oddalone od większych miast, usytuowane w pobliżu zbiorników wodnych lub z niezagospodarowaną dotychczas przestrzenią mogą wydawać się bardzo atrakcyjne pod względem budowlanym. Czasami dodatkową zachętą jest też niska cena ziemi. Decydując się na kupno taniej i ciekawie położonej pod względem krajobrazowym działki, powinniśmy mieć świadomość, że teren może być podmokły i tym samym wymagający wdrożenia specjalnych rozwiązań projektowo – wykonawczych.

Wprawdzie zmienność polskiego klimatu powoduje podtopienia i zalania budynków nawet w miejscach, w których zupełnie się tego nie spodziewamy, ale wysoki poziom wód gruntowych tam, gdzie zamierzamy budować dom powinien być przestrogą samą w sobie. Oczywiście w większości przypadków podmokłe tereny udaje się odpowiednio zabezpieczyć i powstałe na nich budynki funkcjonują poprawnie. Wymaga to jednak właściwego dostosowania (adaptacji) projektu, zastosowania odpowiednich materiałów budowlanych i najlepiej zrezygnowania z części piwnicznej domu.

Podmokły teren – wykonaj badania geotechniczne!

Niektóre tereny mają już sporządzoną dokumentację dotyczącą poziomu występowania i okresowego podnoszenia się wód gruntowych. Jeśli interesująca nas działka nie była dotychczas badana geologicznie – należy zlecić wykonanie tej czynności przed rozpoczęciem budowy. Badania gruntu nie są prawnie wymagane i często pomijamy ten etap, łudząc się, że grunt na naszej działce będzie taki sam jak na sąsiedniej, gdzie od lat stoi już dom. To duży błąd, ponieważ możemy mieć do czynienia z zupełnie innym terenem, na którym np. wody gruntowe znajdują się na poziomie przyszłych fundamentów budynku. Taka sytuacja wymusza w sposób naturalny konieczność zrezygnowania z piwnicy.

Jeśli interesująca nas działka nie była dotychczas badana geologicznie – należy zlecić wykonanie tej czynności przed rozpoczęciem budowy.

Dzisiejsze badania geotechniczne, które polegają na komputerowej ocenie pobranych próbek ziemi są bardzo dokładne. Wskażą zatem precyzyjnie nie tylko głębokość występowania wód gruntowych, ale również przybliżą poziom ich sezonowego podnoszenia się (np. na skutek wiosennych roztopów lub intensywności opadów właściwej dla danego terenu. Dokumentacja geotechniczna ma na ogół istotne znaczenie dla projektanta, który na jej podstawie jest w stanie prawidłowo zaplanować konstrukcję budynku i sposób jego posadowienia.

Badania geotechniczne
Przed budową domu należy wykonać badania geotechniczne

Dowiezienie ziemi sposobem na lekko podmokły teren

W niektórych przypadkach (na podstawie wyników przeprowadzonych badań) geodeta stwierdza, że wystarczającym zabiegiem jest tzw. wyrównanie terenu. Dokonuje się tego poprzez nawiezienie na działkę i odpowiednie rozprowadzenie na jej powierzchni ziemi i gruzu. Czasami przed wykonaniem nasypu konieczne jest usunięcie wierzchniej warstwy istniejącego gruntu. O ilości nowego materiału nasypowego oraz o sposobie jego rozprowadzenia decyduje geodeta. Jeżeli taki zabieg jest wystarczający, dopiero po jego przeprowadzeniu można zacząć zastanawiać się nad sposobem zagospodarowania terenu wokół domu. To już rola architekta przystosowującego projekt budynku do charakterystyki działki. Osoba ta (konsultując się z inwestorem) podejmuje decyzję np. o umiejscowieniu szamba, studni czy elementów małej architektury ogrodowej. Warto wiedzieć, że na podmokłym terenie, szczególnie w miejscu, w którym okresowo zbiera się woda, dobrze jest zaplanować oczko wodne lub mały staw.

W niektórych przypadkach (na podstawie wyników przeprowadzonych badań) geodeta stwierdza, że wystarczającym zabiegiem jest tzw. wyrównanie terenu. Dokonuje się tego poprzez nawiezienie na działkę i odpowiednie rozprowadzenie na jej powierzchni ziemi i gruzu.

Rozwiązania konstrukcyjno-wykonawcze wdrażane podczas budowy domu na podmokłym terenie

Budowa domu na podmokłym terenie jest możliwa w realizacji, choć prowadzi się ją trudniej niż w przypadku gruntu sprzyjającego posadowieniu budynku. Gdy poziom wód gruntowych jest wysoki, lepiej jest zrezygnować z piwnicy czy garażu częściowo zgłębionego w gruncie. Mimo poprawnie wykonanej izolacji przeciwwodnej, w pomieszczeniach tych i tak sezonowo może zbierać się woda. Poza tym piwnica obciąża budynek, a kiedy teren jest podmokły lub sztucznie podnoszony najlepiej sprawdzają się domy lekkie, wznoszone w konstrukcji szkieletowej. Doskonała do ich posadowienia jest monolityczna płyta fundamentowa. Trzeba jednak pamiętać, że musi mieć ona odpowiednią solidność oraz, że jej zastosowanie podnosi koszty budowy.

Gdy poziom wód gruntowych jest wysoki, lepiej jest zrezygnować z piwnicy czy garażu częściowo zgłębionego w gruncie.

Jeżeli mimo podmokłości terenu decydujemy się na budowę domu w tradycyjnej technologii murowanej, jego fundamenty należy poszerzyć, pogłębić i solidnie zaizolować przeciwwodnie i przeciwwilgociowo. Jednym ze sposobów na zabezpieczenie kłopotliwego gruntu jest zrobienie odwodnionego wykopu, do którego wlewa się warstwę tzw. chudego betonu. Na tak przygotowanym podłożu układamy deskowanie ław fundamentowych oraz zbrojenie, które zalewamy kolejną warstwą betonu. Gdy beton wyschnie – ławy zabezpieczamy emulsją izolacyjną i układamy dwie warstwy papy. Dopiero na tak przygotowanym podłożu można rozpocząć układanie betonowych bloczków.

Izolacja fundamentów
Wykonywanie izolacji przeciwwodnej fundamentów

Sposoby zabezpieczenia budynku przed działaniem wody

Do budowy domu na podmokłym terenie każdorazowo należy podchodzić indywidualnie, uwzględniając rodzaj istniejącego gruntu i sezonowe tendencje wód gruntowych. To właśnie w zależności od powyższych uwarunkowań, stosuje się odpowiednie zabezpieczenia. Do najbardziej popularnych należą:

  • wykorzystanie mocnego i szybkowiążącego betonu;
  • ocieplanie ścian fundamentowych nienasiąkliwym polistyrenem ekstrudowanym (styrodurem);
  • szczelne łączenie izolacji poziomej i pionowej ław fundamentowych;
  • stabilizację konstrukcji narożników za pomocą słupków i wieńca na szczycie fundamentu.