Hortensja ogrodowa – jak uzyskać intensywnie niebieskie kwiaty?

Jak zmienić kolor kwiatów hortensji na niebieski?

Na początku warto wspomnieć, że zmiana barwy dotyczy wyłącznie hortensji ogrodowej, czyli Hydrangea macrophylla, a także tych odmian, które w naturalnych warunkach wykazują pigmentację umożliwiającą przemianę (różowe, fioletowe, czerwone). Natomiast hortensje o białych kwiatach nadal pozostaną białe. Możliwość zmiany barwy wynika z reakcji na odczyn podłoża. W warunkach kwaśnych (optymalnie pH około 4,5-5,5) kwiaty przybierają odcienie niebieskie, przy odczynie obojętnym – są fioletowe, a w glebie zasadowej – różowe. Inne gatunki, np. hortensja bukietowa (Hydrangea paniculata) i drzewiasta (Hydrangea arborescens), nie zmieniają barwy w reakcji na pH z uwagi na to, że ich pigmentacja jest genetycznie ustalona i nie zawiera antocyjanów zdolnych do tworzenia niebieskich kompleksów z jonami glinu.

Uwaga: Nawet u jednej rośliny można czasem obserwować kwiatostany różniące się kolorem. Jest to znak różnic w pH gleby i dostępności jonów glinu w strefie korzeniowej. Niektóre odmiany są też dwukolorowe, a płodne i płonne kwiaty mogą mieć różne barwy na tym samym krzewie.

Zmiana pH podłoża

Zmiana koloru polega na obniżeniu pH gleby do poziomu, w którym jony glinu (Al3+) są dostępne dla korzeni. Tak jak wspomnieliśmy, cel to pH w przedziale około 4,5-5,5, ponieważ to właśnie w tym zakresie jony glinu stają się rozpuszczalne i dostępne dla rośliny, co umożliwia powstanie niebieskiego odcienia kwiatów. Twoim punktem wyjścia powinien więc być test gleby. Ogólnodostępny miernik pH pozwoli Ci ocenić, jakie kroki będziesz podejmować. W sytuacji, gdy pH przekracza 6, podłoże trzeba zakwasić. Powinieneś więc zastosować kwaśne podłoże przeznaczonego dla hortensji, rododendronów czy borówek albo dosypać do ziemi przy sadzeniu kwaśny torf.

Kolejną wskazówką jest zastosowanie ściółki z kory sosnowej lub igliwia – to pomoże utrzymać niższe pH i zatrzymać wilgoć, a jednocześnie ogranicza dopływ wapnia z zewnątrz.

Uwaga: Unikaj wapnowania i rozsypywania skorupek jaj z uwagi na to, że wapń podnosi pH.

Pamiętaj o tym, że pomiary pH podłoża powinieneś powtarzać regularnie, bo gleba w ogrodzie ma tendencję do odkwaszania pod wpływem wody i wapnia zawartego w nawozach czy w twardej wodzie.

Uwaga: Zmiana barwy kwiatów hortensji nie następuje natychmiast. Pierwsze zauważalne zmiany pojawiają się w ciągu kilku tygodni, a pełne wybarwienie widoczne jest po kilku miesiącach systematycznej pielęgnacji.

Roztwór z siarczanu glinu

Najczęściej stosowanym preparatem w sytuacji, gdy chcesz zakwasić ziemię, jest siarczan glinu w formie wodnej. Z łatwością możesz przygotować domowy roztwór, rozpuszczając ok. 25 g siarczanu glinu w 10 litrach wody. Podlewaj nim glebę w strefie korzeniowej co dwa tygodnie, najlepiej od wczesnej wiosny do końca sierpnia.

Pierwszą aplikację możesz rozważyć już jesienią, aby zimą preparat rozprowadził się w strefie korzeniowej. Po uzyskaniu efektu, czyli zmianie barwy kwiatów, częstotliwość podawania roztworu możesz zredukować do kilku w sezonie. Co ważne, stosując siarczan glinu, nie powinieneś łączyć go z nawozami zawierającymi fosforany. Wówczas będą się tworzyć nierozpuszczalne osady, które ograniczają dostępność glinu.

Roztwór z ałunu potasowego

Inną opcją jest zastosowanie ałunu potasowego. Jest to forma glinu stosowana w niższych, bezpiecznych dawkach. Zalecamy rozpuszczenie ok. 1 łyżeczki (ok. 5 g) ałunu w litrze wody i podlewanie strefy korzeniowej co 2-3 tygodnie (od późnej zimy do końca maja, gdy formują się pąki). W tym przypadku również pierwsze wprowadzenie glinu można wykonać jesienią, by zimą nastąpiła równomierna dystrybucja, ale zasadnicze podlewanie przeprowadź wiosną i latem. Unikaj też stosowania nawozów zawierający fosfor.

Nawozy specjalistyczne

Równolegle z dostarczaniem glinu powinieneś systematycznie nawozić hortensje preparatami zakwaszającymi. Gotowe nawozy „do niebieskich hortensji” zawierają siarkę i związki obniżające pH oraz składniki wspierające kwitnienie. Nawożenie rozpocznij od połowy kwietnia i kontynuuj co tydzień, do momentu zawiązywania się ostatnich pąków. Po uzyskaniu pożądanego wybarwienia ogranicz zabieg do kilku dawek w sezonie.

Domowe metody zakwaszania gleby

Naturalne dodatki, które masz w swojej domowej kuchni, mogą wspomóc proces zmiany koloru kwiatów hortensji, ale działają powoli i będą wymagać od Ciebie regularności. Na przykład fusy z kawy rozsypane wokół korony korzeniowej stopniowo obniżą pH i poprawią zawartość materii organicznej. Warto nakładać je cienką warstwą i mieszać z mulczem, aby nie utworzyły skorupy. Co więcej, roztwory octu jabłkowego (np. jedna szklanka na 10 litrów wody) lub rozcieńczony kwas cytrynowy mogą być stosowane sporadycznie jako dopalacz zakwaszający, lecz nie powinny zastępować nawożenia, ani nadmiernie zakwaszać gleby.

Właściwa pielęgnacja

Utrzymanie koloru wymaga działań systematycznych, dlatego też:

testuj pH co kilka tygodni,
stosuj nawozy dla niebieskich hortensji,
unikaj nawozów fosforowych i wapna,
ściółkuj kwaśnymi materiałami,
dopilnuj stałej wilgotności podłoża,
przycinaj tylko martwe lub przemarznięte drewno, zachowując pąki na przyszły rok,
młode rośliny zabezpiecz na zimę.

Kolejną ważną kwestią jest woda, którą podlewasz rośliny. Powinieneś wiedzieć, że twarda woda prosto z kranu zawiera wapń i magnez, które z kolei podnoszą pH podłoża. Hortensje najlepiej więc podlewać deszczówką lub zmiękczoną wodą.

Stosując glin, pamiętaj, że tutaj liczy się umiar, natomiast nadmiar może być toksyczny dla roślin i gleby. Na początku zastosuj niższe dawki, obserwując reakcję rośliny. Unikaj również stosowania siarczanu glinu w pobliżu cieków wodnych, ponieważ związki glinu mogą wpływać na środowisko. Jeżeli zaobserwujesz zahamowanie wzrostu hortensji lub inne, niepożądane objawy, przerwij zabiegi i ponownie skontroluj pH.

Przeczytaj również: Jak i kiedy przycinać hortensje różnych gatunków (kalendarz cięcia)